گزارش کار آزمایشگاه هماتولوژی و ایمونولوژی شمارش RBC و WBC به روش دستی

گزارش کار:

آزمایشگاه هماتولوژی و ایمونولوژی

موضوع :

شمارش RBC و WBC به روش دستی

زمان :

دوشنبه 10/7/92 ساعت 15:15

تهیه کننده :

حامد اقازاده

مقدمه :

گلبولxadهای سفید سلولxadهای دفاعی بدن در مقابل پاتوژن ها هستند که بر اساس پاتوژنی که به آن پاسخ میxadدهند، انواع مختلفی دارند و وظایف متفاوتی را در بدن به عهده میxadگیرند. به طور کلی از نظر مورفولوژیک و تصویری که از WBC ها زیر میکروسکوپ دیده میxadشود میxadتوان آنها را به دو گروه کلی تقسیم کرد. دسته ای که سیتوپلاسم آنها گرانول ندارد (آگرانولوسیت)، و دیگری دسته ای که سیتوپلاسم آنها گرانول دارد(گرانولوسیت).

آگرانولوسیتxadها (که سیتوپلاسم آنها بی دانه است) خود به دو دسته تقسیم میxadشوند، یکی لنفوسیتxadها که 25 تا 30 درصد از WBC های خون را تشکیل میxadدهند و ویژگی ظاهری و تمایز دهندهء آنxadها سیتوپلاسم نا منظم و هستهء درشت و گرد با هالهء آبی رنگ است. و دیگری مونوسیتxadها که وجه تمایزشان سیتوپلاسم منظم و هستهء لوبیایی شکل با هالهء خاکستری است، که 3 تا 7 درصد از WBC های خون را شامل میxadشوند.

گرانولوسیتxadها با سیتوپلاسم دانه دار شامل سه گروه میxadشوند :

1- نوتروفیلxadها که گرانولxadهای آبی یکنواخت و سر سوزنی دارند، و هسته ای 3 تا 6 قسمتی (که توسط کروماتین به هم متصلند) آنxadها را از دیگر WBCها متمایز میxadکند و 60 تا 70 درصد WBCهای خون را به خود اختصاص میxadدهند.

2- ائوزینوفیلxadها با فرآوانی 2 تا 4 درصد که شاخص آنxadها گرانولxadهای قرمز آجری و هستهء دوقسمتی آنxadهاست.

3- بازوفیلxadxadها با هستهء دو قسمتی که نهایتاً یک درصد از WBCها را در گروه خود دارند و تفاوتشان با ائوزینوفیلxadها در رنگ آبی تا بنفش گرانولxadهای سیتوپلاسمی آنxadها میxadباشد.

تعداد WBC ها در خون همیشه و در بین افراد مختلف یکسان نیست. به طوری که آقایان بین 7 تا 9 هزار، خانمxadها بین 5 تا 7 هزار و نوزادان تا 11 هزار WBC در هر میلیمتر مکعب از خونشان دارند.

اگر تعداد WBCها در خون از حد نرمال بیشتر باشد به آن لوکوسیتوز گویند که میxadتواند فیزیولوژیک (مثلاً در مواقع عصبانیت و استرس و یا در زنان باردار و نوزاد باشد که طبیعی است) و یا پاتولوژیک باشد (مثلاً در بیماریxadهای عفونی مثل بونشیت یا مننژیت تعداد WBC ها کاهش میxadیابد).

از طرفی اگر تعداد WBC به کمتر از 3 هزار در هر میلیمتر مکعب از خون رسد، به آن لوکوپونی میxadگویند که باز هم میxadتواند به صورت فیزیولوژیک ویا پاتولوژیک در بدن اتفاق بیافتد. حالت فیزیولوژیک لوکوپونی خیلی نادر است و در شرایطی مثل سرمای خیلی شدید محتمل است. در حالی که حالت پاتولوژیک میxadتواند بعد از عفونتxadهای شدید و یا در بیماری هایی مانند ایدز HIV و سرطان خون به وجود آید و در هر صورت این کاهش شدید WBC به شدت خطرناک و نشان دهندهء کاهش شدید سطح ایمنی بدن است.

(RBC (Red Blood Cell سلولهای قرمز خون هستند که از مهمترین وظایف آنها اکسیژن رسانی به همهء نقاط بدن است و بیشترین سلولهای خونی را تشکیل میدهند. RBC ها سلولهایی بدون هسته و مقعرالطرفین هستند. در شرایط طبیعی قطر آنها 7 تا 8 میکرون میباشد. اگر اندازه سلول کوچکتر از 6 میکرون باشد میکروسیت و اگر بزرگتر از 9 میکرون باشد، ماکروسیت نامیده میشوند. حضور گویچههای قرمز با اندازههای مختلف در خون را Anisicytosis و حضورشان با اشکال متفاوت در خون را Poikilocytosis مینامند، که در شرایط پاتولوژیک دیده میشوند.

تعداد RBCها در حالت طبیعی در خون زنان کمتر از مردها و معادل 3.6 تا 5.5 میلیون در هر میکرولیتر است، حال آنکه تعدادشان در خون مردان 4.1 تا 6 میلیون در هر میکرولیتر میباشد. نسبت حجم سلولهای خون به کل خون برحسب درصد را هماتوکریت مینامیم. هماتوکریت در زنان سالم و بالغ 45 - 35 درصد و در مردان سالم و بالغ 50 - 40 درصد میباشد.

گلبولهای قرمز سلولهایی مقعرالطرفین و قابل انعطاف هستند که ضمن عبور از مویرگهابهم چسبیده و به صورت میلهای استوانهای درمیآیند که رولکس (Rouleaux) نامیده میشود. شکل ویژه و انعطاف پذیری زیاد RBC را، به پروتئینهای محیطی ویژهای نسبت میدهند که به سطح داخلی غشای آنها چسبیدهاند. برخی از بیماریهای ارثی خون مانند کروی یا بیضی شکل بودن RBC از نقص پروتئینهای فوق ناشی میگردد.

WBC:

روش کار :

روش کار در شمارش دستی WBCها تفاوت اندکی با شمارش RBC به کمک لام نئوبار دارد، که این تفاوت در مربع های مورد توجه برای شمارش است و به طور کلی شامل مراحل زیر است :

1- سوراخ کردن نوک انگشت با لنست

2- نزدیک کردن ملانژور به محل خونریزی جهت بالا آمدن خون تا عدد یک بر اساس درجه بندی ملانژور

3- مکش محلول مارکانو از شیشه ساعت به ملانژور بوسیلهء لولهء لاستیکی (محلول مارکانو علاوه بر رقیق کردن خون موجب از بین رفتن RBCها شده و از اشتباه در شمارش آنxadها جلوگیری میxadکند)

4- قرار دادن ملانژور در دستگاه شیکر به مدت یک دقیقه

5- قطره گذاری اول روی شیشه ساعت برای جلوگیری از خطا و سپس روی لام نئوبار

6- شمارش WBCها زیر میکروسکوپ به روش زیگ زاگ در هر مربع بزرگ

7- جمع کردن اعداد حاصل از شمارش W1 تا w4 و تقسیم آنها بر 4 (برای بدست آوردن میانگین) و سپس ضرب کردن در عدد رقت (20) و پس از آن ضرب کردن در عدد 10 (برای محاسبهء تعداد در هر میلیمتر مکعب)

نکته : مربع های مورد استفاده برای شمارش WBC، چهار مربع واقع در چهار رأس بزرگترین مربع است که هریک به 14 مربع کوچکتر تقسیم میxadشوند و در شکل زیر با حرف W نمایش داده شده است.

محاسبات :

W1= 30,W2=23,W3=36,W4=44,Wt= 133

(133/4)*20*10=6650

RBC:

روش کار :

ابتدا مقداری از محلول هاین در شیشه ساعت ریختیم. سپس لوله لاستیکی مکنده را به انتهای ملانژور متصل کرده و با مکش خون را تا علامت 5/0 روی ملانژور بالا کشیدیم. با خم کردن لوله لاستیکی مکنده از خالی شدن ملانژور جلوگیری کردیم و بلافاصله سر ملانژور را در شیشه ساعت قرار دادیم و محلول هایم را تا علامت ۱۰۱ (بعد از برامدگی ملانژور) بالا کشیدیم تا به رقت 1 به 200 برسیم. بعد از حصول این نسبت، ملانژور را به مدت 3 الی 5 دقیقه در دستگاه shaker قرار دادیم.

در مدت زمان حرکت دستگاه یک لامل تمیز را روی لام نئوبار گذاشتیم به طوری که از لبهء پایینی کمی فاصله داشته باشد. بعد از پایان زمان مورد نظر ملانژور را برداشته و قطرهء اول را دور ریخته و قطره دوم را نزدیک به لبهء لامل قرار دادیم. پس از اینکه قطره به زیر لامل کشیده شد، نمونه آمادهء مشاهده زیر میکروسکوپ است.

با عدسی x10 مربع های R را پیدا کرده و با عدسی x40 تعداد RBCها در این 5 مربع را شمارش کردیم ( برای شمارش گلبولهای قرمز از روی لام هماسیتومتر از مربع وسط که خود شامل 25 مربع کوچک است استفاده میکنیم و معمولا 5 مربع از 25 مربع شمارش میشود).

عدد به دست آمده (تعداد RBCها در مربع های R) را در 5 ضرب کردیم تا تعداد حدودی RBC در هر 25 مربع را بدست آوریم. سپس حاصل را در فاکتور رقت(200) ضرب و بر حجم هر مربع R (004/0) تقسیم کردیم.

محاسبات :

خودت انجام بده

Dr.Hamed Aghazadeh...